"मानवी" या शब्दाला 2026 साठी केंब्रिज डिक्शनरीचे वर्षातील शब्द म्हणून नाव देण्यात आले आहे, प्रकाशकाने असे म्हटले आहे की एक वर्ष कॅप्चर करते ज्यामध्ये कृत्रिम बुद्धिमत्ता ही एक विशेषज्ञ चिंतेची बाब बनली आहे आणि आता अनेक लोक त्यांच्या स्वतःच्या जीवनाबद्दल विचारतात असा प्रश्न बनला आहे.
शब्दकोष "मनुष्य" ची व्याख्या "देव, प्राणी किंवा यंत्रांच्या विरूद्ध लोकांमध्ये असलेले गुण, दोष आणि भावना" अशी करतात. केंब्रिज युनिव्हर्सिटी प्रेसच्या मते, हा शब्द आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स आणि ऑनलाइन जगाशी संबंधित इतर शॉर्टलिस्टेड शब्दांवर मात करतो - हे एक चिन्ह आहे, संपादकांनी सांगितले की, लोक त्यांच्या कामासाठी आणि त्यांच्या ओळखीच्या भावनेवर तंत्रज्ञान काय करत आहे यावर किती तीव्रतेने वादविवाद करत आहेत. For more context on this story, see our ongoing AI news.
एआयच्या एका वर्षाच्या मथळ्याला जाणीवपूर्वक उत्तर
केंब्रिज युनिव्हर्सिटी प्रेसमधील बोर्ड सदस्य, फ्रान्सिस्का वुडवर्ड यांनी सांगितले की, "2026 झीटजिस्ट" या शब्दाने कॅप्चर केले आहे. वेगाने विस्तारत असलेल्या AI आणि तंत्रज्ञानामुळे मानवतेचा नाश होऊ शकतो अशा भयंकर चेतावणीने चिन्हांकित केलेल्या एका वर्षात, ती म्हणाली की लोकांनी गेल्या बारा महिन्यांत "मनुष्य म्हणजे काय याचा विचार केला" - विशेषतः AI त्यांच्या नोकऱ्या घेण्याच्या चिंतेमुळे.
"मला वाटते की लोक स्वतःला आठवण करून देण्याचा प्रयत्न करत आहेत ... मानव म्हणजे काय," वुडवर्ड म्हणाले.
निवड तंतोतंत लक्षणीय आहे कारण ती वर्षाच्या तंत्रज्ञानाच्या बातम्यांच्या विरूद्ध होती. एआय शब्दाचा भार वाढवण्याऐवजी, केंब्रिजच्या कोशलेखकांनी स्वत: आणि मशीन्स यांच्यात एक रेषा काढण्याचा प्रयत्न करताना, त्यांचे ईमेल लिहिताना, त्यांचे नोकरीचे अर्ज तपासत असताना आणि वाढत्या प्रमाणात त्यांचे काम करत असताना लोकांपर्यंत पोहोचलेला शब्द निवडला.
लोक प्रत्यक्षात शब्द कसे वापरतात ते बदलत आहे
वुडवर्ड म्हणाले की शब्दकोशाच्या कोशकारांनी "मानव निर्मित" आणि "मानवी लेखक" सारख्या मिश्रित शब्दांमध्ये "मानवी" चा वाढलेला वापर देखील पाहिला आहे - जे प्रामुख्याने एआय प्रणालींपासून लोकांना वेगळे करण्यासाठी अस्तित्वात आहेत जे आता व्यावसायिक स्तरावर मजकूर, प्रतिमा आणि कोड तयार करतात.
ते भाषिक परिवर्तन दोन्ही मार्गांना कट करते. लेबलिंग कार्य "मानव निर्मित" प्रमाणिकता प्रीमियम सूचित करते; लेखकाला "मानवी लेखक" असे लेबल लावणे म्हणजे एक श्रेणी सूचित करते जी यापुढे गृहीत धरली जाऊ शकत नाही. जनरेटिव्ह एआय दैनंदिन साधनांमध्ये हलवल्यामुळे इतर शब्दकोशातील कोशलेखकांनी तत्सम पॅटर्नचा मागोवा घेतला आहे, परंतु केंब्रिजच्या संपादकांनी सांगितले की तंत्रज्ञान लोकांचे जीवन कसे बदलत आहे याबद्दलची आवड या वर्षी इंग्रजी भाषिक जगामध्ये तीव्र होती.
तत्वज्ञानी: प्रश्न खरोखर खुला आहे
केंब्रिज विद्यापीठातील विज्ञानाचे तत्त्वज्ञ टॉम मॅक्लेलँड यांनी 2026 साठी "मानव" ही "खरोखर मनोरंजक निवड" म्हटले आहे. "कारण सध्या, मानवतेबद्दलची आपली समज बदलत आहे," तो म्हणाला. "आम्ही मानवी मन आणि कृत्रिम मन यांच्यातील फरक समजून घेण्याचा प्रयत्न करत आहोत, आमच्यासारखे जिवंत प्राणी आणि कृत्रिम प्राणी."
गेल्या वर्षभरात या प्रश्नाला भौतिक परिमाण प्राप्त झाले आहे. एआय आणि रोबोटिक्स एकत्र करणारे ह्युमनॉइड रोबोट्स अधिक सक्षम झाले आहेत, कृत्रिम प्राण्यांबद्दलच्या वादविवादाला चॅट विंडोच्या बाहेर आणि कार्यालये, गोदामे आणि सार्वजनिक प्रात्यक्षिकांमध्ये हलवतात. पूर्वीच्या दशकांमध्ये तात्विक विचारांचा प्रयोग काय होता, तो आता, संकुचित स्वरूपात, लोक जेवणाच्या टेबलांवर आणि कामाच्या ठिकाणी बैठकांमध्ये वाद घालत आहेत.
FOBO: 2027 साठी पाहण्याची संज्ञा
विजेत्या शब्दाबरोबरच, केंब्रिजने पुढील वर्षी परिभाषित केलेल्या शब्दाला ध्वजांकित केले: FOBO — "अप्रचलित होण्याची भीती", एखाद्याचे काम AI द्वारे केले जाऊ शकते याची चिंता. शब्दकोशाने 2027 साठी पाहण्यासाठी त्याच्या शब्दांमध्ये FOBO सूचीबद्ध केले आहे, जे या वर्षी "मानवी" वादाला आकार देणाऱ्या रोजगाराच्या चिंतेशी थेट जोडले आहे.
परिवर्णी शब्द तंत्रज्ञान-चिंता शब्दसंग्रहाच्या वाढत्या कुटुंबात सामील होतो. इंटरनेट-युगातील नाण्यांच्या पूर्वीच्या पिढ्यांनी सामाजिक वर्तनाचे वर्णन केले होते, तेथे सर्वात नवीन लहर आर्थिक असुरक्षिततेचे वर्णन करते: क्षमता स्वतः मशीनद्वारे पुनर्मूल्यित केली जात आहे. शब्दकोष त्या मूडचे संभाव्य बॅरोमीटर बनले आहेत आणि त्यांच्या वार्षिक निवडी तंत्रज्ञान उद्योगावरील सार्वमतांप्रमाणे वाढत्या प्रमाणात वाचल्या जातात.
शब्द निवड आपल्याला काय सांगू शकते आणि काय करू शकत नाही
वर्षातील शब्द निवड हा एक क्युरेटेड सिग्नल आहे, वैज्ञानिक मोजमाप नाही आणि केंब्रिजचे संपादक त्यांच्या कोशकारांनी वर्षभरातील वापर आणि स्वारस्य यावर काय निरीक्षण केले आहे यावर आधारित निवड करतात. पण निवड अजूनही 2026 बद्दल काहीतरी ठोस सांगते: वर्षातील सर्वात परिणामकारक AI कथा, भाषिक दृष्टीने, मॉडेल रिलीज किंवा बेंचमार्क रेकॉर्ड नव्हती. माणसं कुठे बसतात हे सामान्य लोक काम करत होते.
मागील वर्षांमध्ये, तंत्रज्ञानाशी निगडीत शब्दांचा सन्मान करणारे शब्दकोष नवीनता साजरे करण्यास प्रवृत्त होते. या वर्षीची निवड तुलनात्मकदृष्ट्या बचावात्मक आहे — एक स्मरणपत्र, स्व-निर्देशित, गुण, दोष आणि भावना ज्या मशीनमध्ये दिसत नाहीत. वुडवर्डच्या फ्रेमिंगने सुचवले की निवड समालोचनाइतकीच आश्वासनाप्रमाणे होती: ज्या क्षणी एआय मानवी उत्पादनाचे अनुकरण करू शकते, तेव्हा लोक स्वतःला मानवाचा अर्थ काय याची आठवण करून देण्याचा प्रयत्न करीत आहेत.
निकालाचे शांत वाचन देखील आहे. केंब्रिजच्या संपादकांनी शब्दसंग्रहाची कोणती बाजू लोक कायमस्वरूपी मानतात, असे स्पष्टपणे विचारले. AI शब्द मंथन — मॉडेलची नावे, परिवर्णी शब्द आणि उत्पादन ब्रँडचे वय महिन्यांत — तर "मानवी" ने शतकानुशतके हीच व्याख्या केली आहे. वर्षातील सर्वात प्रतिध्वनी शब्द असे नाव देणे सूचित करते की संभाषणाचा टिकाऊ भाग हा कॉन्ट्रास्ट आहे, नवीनता नाही.
पुढील वर्षाच्या संभाषणांमध्ये "मानवी" त्याचे स्थान आहे की नाही हे संशयास्पद आहे - वर्षातील शब्द विजेते क्वचितच पुनरावृत्ती करतात. परंतु FOBO पंखात वाट पाहत असताना, केंब्रिजच्या संपादकांना अंतर्निहित चिंता अजून काही काळ भाषेत राहण्याची अपेक्षा आहे.
---
Stay Ahead of AIGet the latest AI news, analysis, and breakthroughs — all in one place.
Read more AI news →
