Google ला कंपनीच्या लष्करी करारांवर स्वतःच्या AI संशोधकांकडून वाढत्या प्रतिक्रियेला सामोरे जावे लागत आहे, अलिकडच्या आठवड्यात अनेक कर्मचारी सदस्यांनी Google DeepMind मधून राजीनामा दिला आहे, BBC ने 21 ऑक्टोबर 2026 रोजी अहवाल दिला. ब्रॉडकास्टरने अनेक वर्तमान आणि माजी कर्मचाऱ्यांशी बोलले ज्यांनी एकतर नुकतेच काम सोडले आहे किंवा Google ची AI तंत्रज्ञान यूएस लष्करी तैनाती कशी आहे याविषयी चिंता व्यक्त करत आहेत.

इंटरसेप्टने त्याच दिवशी स्वतःचा अहवाल प्रकाशित केला, "गुगल डीपमाइंड इंजिनीअरने पेंटागॉन कॉन्ट्रॅक्टच्या निषेधात राजीनामा दिला," असे शीर्षक दिलेले आहे की निर्गमन थेट कंपनीच्या संरक्षण कार्याशी जोडलेले आहे. For more context on this story, see our ongoing breaking AI news.

"Google वर काम करायला लाज वाटली": राजीनामे

Google DeepMind मध्ये तीन वर्षे घालवलेल्या लंडनस्थित संशोधन अभियंता सोफिया लिगुओरी यांनी या आठवड्यात राजीनामा दिला आणि तिला असे करण्यापासून प्रतिबंधित करणारा करार असूनही बीबीसीशी बोलला. "माझी कंपनी लष्करी ऑपरेशन्समध्ये AI सिस्टीमसाठी अधिकाधिक दबाव आणत आहे हे लक्षात आल्याने मला Google वर काम करण्याची लाज वाटते," लिगुओरी वैयक्तिक क्षमतेत बोलताना म्हणाले.

ती म्हणाली की तिने यूएस आणि इस्रायली सैन्यांसोबत गुगलच्या वाढत्या कामाला सोडून देण्याचा निर्णय घेतला. "मी या निर्देशाशी सहमत नाही आणि यामुळे माझा माझ्या कंपनीच्या सांगितलेल्या नैतिक मूल्यांवर विश्वास ठेवला गेला आहे," तिने बीबीसीला सांगितले.

या महिन्याच्या सुरुवातीला Google DeepMind मधून राजीनामा देणारे AI संशोधक, Andreas Kirsch यांनी पुढे जाऊन ब्रॉडकास्टरला सांगितले की, "Google चे प्रशासन आणि पर्यवेक्षण AI ला लष्करी आणि वर्गीकृत सेटिंग्जमध्ये सुरक्षितपणे आणि जबाबदारीने उपयोजित करण्यासाठी पुरेसे किंवा अर्थपूर्ण नाही" — किंवा त्यांच्या मते, "भविष्यात कृत्रिम सुपरइंटिलिजन्स सुरक्षितपणे विकसित करण्यासाठी."

"पेंटागॉन आपले एआय कसे वापरते यावर नियंत्रण ठेवण्याचा किंवा व्हेटो करण्याचा Google ला अधिकार नाही असे दिसते आणि ते कसे तैनात केले जात आहे याबद्दल मर्यादित दृश्यमानता असल्याचे दिसते," किर्श म्हणाले.

पेंटागॉन करार प्रत्यक्षात काय परवानगी देतात

वर्गीकृत यूएस लष्करी वातावरणात AI तंत्रज्ञान तैनात करण्यासाठी Google आणि इतर अनेक AI कंपन्यांनी या वर्षाच्या सुरुवातीला स्वाक्षरी केलेल्या करारांवर असंतोष केंद्रे. BBC नुसार, Google च्या कराराने "कोणत्याही कायदेशीर सरकारी हेतूसाठी" त्याच्या मॉडेल्सचा वापर करण्यास परवानगी दिली आहे, तर तंत्रज्ञान "उचित मानवी देखरेख आणि नियंत्रणाशिवाय देशांतर्गत मास पाळत ठेवणे किंवा स्वायत्त शस्त्रे (लक्ष्य निवडीसह) वापरले जाऊ नये."

ओपनएआय, ॲमेझॉन, मायक्रोसॉफ्ट, स्पेसएक्स, ओरॅकल, एनव्हीडिया आणि स्टार्टअप रिफ्लेक्शन यांनी तत्सम करारांवर स्वाक्षरी केली आहे, ज्यामध्ये वाहतूक आणि नियोजनापासून युद्धक्षेत्रातील ऑपरेशन्सपर्यंत लष्करी सेटिंग्ज समाविष्ट आहेत.

वरून धक्का दिला जात आहे. यूएस संरक्षण सचिव पीट हेगसेथ यांनी जानेवारीत सांगितले की युनायटेड स्टेट्स "एआय-प्रथम' युद्ध लढाऊ शक्ती बनेल," आणि सशस्त्र दलांमध्ये AI समाकलित करणे ट्रम्प प्रशासनाच्या संरक्षण धोरणाचे प्रमुख प्राधान्य बनवले आहे.

Maven, Palantir आणि गती समस्या

लष्करी AI तैनातीचे सर्वात ठळक उदाहरण म्हणजे Maven Smart Systems, हे इंटेलिजन्स आणि डेटा आयोजित करण्यासाठी पेंटागॉनचे मुख्य सॉफ्टवेअर प्लॅटफॉर्म आहे. संरक्षण कंपनी Palantir द्वारे विकसित, ते AI चा वापर कर्मचाऱ्यांना मारण्यासाठी लक्ष्य निवडण्यात आणि ओळखण्यात मदत करण्यासाठी करते आणि अनेक आघाडीच्या AI कंपन्यांकडून तंत्रज्ञान एकत्रित केले आहे.

प्रकल्प मावेनचे माजी संचालक सेवानिवृत्त लेफ्टनंट जनरल जॅक शानाहान यांनी बीबीसीला सांगितले की प्रचलित "तत्त्वज्ञान" असे दिसते: "[एआय तंत्रज्ञान] शक्य तितक्या व्यापकपणे तैनात करण्यासाठी शक्य तितक्या लवकर जा, संभाव्यत: चाचणी आणि मूल्यमापनाची कठोरता आणि शिस्तीच्या खर्चावर."

पेंटॅगॉनची स्थिती अशी आहे की वेग हा मुद्दा आहे. यूएस डिपार्टमेंट ऑफ डिफेन्समधील अंडर सेक्रेटरी एमिल मायकेल यांनी या वर्षाच्या सुरुवातीला एका निवेदनात म्हटले आहे की, “एआय युगात गती विजयाची व्याख्या करते.

समीक्षकांचा असा युक्तिवाद आहे की तंत्रज्ञान आजूबाजूच्या सुरक्षिततेपेक्षा वेगाने विकसित होत आहे. "एआय एखाद्या ऑपरेटरला निर्णय घेण्याची वेळ कमी करते कारण ते एखाद्या व्यक्तीपेक्षा खूप वेगाने कार्य करते आणि ते विशेषतः उच्च तणावाच्या वातावरणात धोकादायक असते," सारा शोकर, पूर्वी OpenAI च्या जिओपॉलिटिक्स टीमच्या प्रमुख, बीबीसीला टिप्पण्यांमध्ये म्हणाल्या. "जेव्हा तुमच्याकडे शेकडो लक्ष्ये असतात जी AI द्वारे निवडली जातात आणि थोडा वेळ असतो, तेव्हा मानवी ऑपरेटरला त्रुटींसाठी AI च्या आउटपुटचे अर्थपूर्ण पुनरावलोकन करणे जवळजवळ अशक्य आहे."

गुगलचा प्रतिसाद

Google च्या प्रवक्त्याने बीबीसीला सांगितले: "आम्ही जगभरातील सार्वजनिक क्षेत्रातील संस्थांसोबत काम करतो आणि आमच्या स्वीकार्य वापर धोरणांचे आणि AI तत्त्वांचे पालन करण्यासह या करारांचे पुनरावलोकन आणि प्रवेश करण्यासाठी सातत्यपूर्ण प्रक्रियेचे अनुसरण करतो."

कंपनीने जोडले की ती "कर्मचाऱ्यांसाठी कोणतीही चिंता सुरक्षितपणे मांडण्यासाठी समर्पित चॅनेल राखते - व्यावसायिक नीतिमत्तेपासून ते गैरवर्तनापर्यंत" आणि "कोणत्याही प्रकारचा बदला टाळण्यासाठी कामाच्या ठिकाणी कठोर धोरणे आहेत."

Google ची प्रकाशित AI तत्त्वे कंपनीला "मानवी निरीक्षणासह" AI ची अंमलबजावणी करण्यास आणि तंत्रज्ञानाला "आंतरराष्ट्रीय कायदा आणि मानवाधिकार" सह संरेखित करण्यासाठी वचनबद्ध करतात - ज्या मानकांचा राजीनामा देणारे कर्मचारी सांगतात तेच प्रमाण व्यवहारात पूर्ण केले जात नाही.

सहज बाहेर न पडणारा संस्कृतीचा संघर्ष

बीबीसीच्या रिपोर्टिंगमध्ये बोलण्याची वैयक्तिक किंमत देखील समोर आली आहे. कर्मचाऱ्यांनी सांगितले की कर्मचारी Google च्या AI सुरक्षा रेकॉर्डवर सार्वजनिकपणे टीका करण्यास घाबरतात कारण रोजगार करार त्यास प्रतिबंधित करतात. "तत्त्वतः मला माझ्या आयुष्याच्या कालावधीसाठी Google वर टीका करण्याची परवानगी नाही," लिगुओरी म्हणाली की ती तरीही बोलली कारण "तथ्यांबद्दल बोलणे म्हणजे टीका करणे नाही."

"लोक सूड घेण्यास घाबरतात आणि त्यांचे करियर धोक्यात घालतात. तुम्हाला असे वाटते की तुमच्याकडे पाहिले जात आहे, तुम्ही बोलू शकत नाही," ती पुढे म्हणाली.

सध्याच्या Google DeepMind कर्मचाऱ्याने, ज्याने सूडाच्या भीतीने नाव सांगण्यास नकार दिला, BBC ला सांगितले की "[कंपनीच्या] मूळ मिशनसाठी साइन अप केलेले बरेच प्रेरित कर्मचारी निघून जाऊ शकतात" - जरी कंपनीने त्यांच्या जागी करिअरच्या सुरुवातीच्या संशोधकांची पाइपलाइन कायम ठेवली आहे.

राजीनामे हे बिग टेकच्या सरकारी AI कराराचा पाठपुरावा करत असलेल्या तणावाचे आणि त्या करारांवर अवलंबून असलेल्या संशोधकांची मूल्ये यांच्यातील तणावाचे सर्वात दृश्य चिन्ह आहेत. पेंटागॉनने संकेत दिल्याने AI दत्तक घेण्यास वेग येईल आणि कर्मचारी बोलण्यासाठी कायदेशीर जोखीम स्वीकारण्यास तयार आहेत, Google DeepMind मधील अडथळे या निर्गमनाने संपण्याची शक्यता नाही.

---

Stay Ahead of AI

Get the latest AI news, analysis, and breakthroughs — all in one place.

Read more AI news →