Google ला त्याच्या प्रोजेक्ट सनकॅचर प्रोटोटाइप उपग्रहाद्वारे कक्षेत व्युत्पन्न केलेला पहिला कृत्रिम बुद्धिमत्ता प्रतिसाद प्राप्त झाला आहे, हा एक मैलाचा दगड आहे जो कंपनीने या महिन्याच्या सुरुवातीला स्पेसएक्स फाल्कन 9 रॉकेटवर 100 हून अधिक उपग्रहांसह प्रक्षेपित केलेल्या अंतराळ यानाच्या कार्यान्वित केल्याच्या सुमारे तीन आठवड्यांनंतर जाहीर केला.
Google च्या घोषणेनुसार आणि TechCrunch च्या अहवालानुसार, जमिनीवर असलेल्या अभियंत्यांनी या आठवड्यात उपग्रहाला पहिला प्रॉम्प्ट पाठवला, अंतराळयानावर लोड केलेल्या AI मॉडेलला - Google DeepMind's Gemma — अंतराळात असण्याबद्दल हायकू लिहिण्यास सांगितले. मॉडेलचे तीन-ओळींचे उत्तर डाउनलिंकवर परत आले: For more context on this story, see our ongoing more AI stories.
> खाली निळा संगमरवरी
> मूक कृपेने डेटा प्रवाह
> स्टारलाईट माझ्या गाभ्याला फीड करते.
हा प्रयोग सनकॅचरला टेन्सर प्रोसेसिंग युनिट्स, कंपनीच्या कस्टम एआय चिप्स, कक्षेत चालवणारा आणि पृथ्वीवर व्युत्पन्न केलेला प्रतिसाद देणारा पहिला Google प्रकल्प बनवतो. सीईओ सुंदर पिचाई यांनी हा निकाल अधिक महत्त्वाकांक्षी ध्येयासाठी संकल्पनेचा प्रारंभिक पुरावा म्हणून हायलाइट केला: अंतराळातील डेटा केंद्रे.
वास्तविक मर्यादांसह एक नमुना
सनकॅचर प्रोटोटाइपमध्ये चार Google TPUs आहेत आणि ते 1 किलोवॅटपर्यंत वीज निर्माण करते, टेकक्रंचनुसार. ते उर्जा बजेट ही प्रकल्पाची निर्णायक मर्यादा आहे: उपग्रह एका वेळी फक्त एक TPU चालू करू शकतो, आणि प्रति पास सुमारे 20 मिनिटांसाठी, ऊर्जा वाचवण्याआधी. स्पेस-टू-ग्राउंड कम्युनिकेशन्स अडचणीचा आणखी एक स्तर जोडतात, कारण अंतराळ यानाने त्याची मर्यादित शक्ती व्यवस्थापित करताना प्रसारित करण्यासाठी स्वतःला योग्यरित्या निर्देशित केले पाहिजे.
ग्राउंड टीम्सने त्याचे पहिले एआय वर्कलोड चालवण्यास तयार असल्याचे घोषित करण्यापूर्वी त्याच्या उपप्रणालीची चाचणी करणाऱ्या कमिशनिंग टप्प्यात उपग्रहाने सुमारे तीन आठवडे घालवले. हायकू व्यतिरिक्त, Google ने सांगितले की त्यांनी ऑनबोर्ड मॉडेलची स्पेस-थीम असलेली लाइमरिक्ससह चाचणी केली आणि अधिक व्यावहारिकपणे, अंतराळ यानाला त्याच्या सभोवतालच्या परिभ्रमण परिस्थितीबद्दल अहवाल देण्यास सांगितले. कंपनीच्या प्रवक्त्याने टेकक्रंचला सांगितले की हा उपग्रह नाममात्र कार्यरत आहे.
रेडिएशन: महत्त्वाचा प्रश्न
सध्या सुरू असलेली चाचणी मोहीम या प्रश्नाचे उत्तर देण्यासाठी डिझाइन केलेली आहे जी स्पेस-आधारित एआय गणना व्यवहार्य आहे की नाही हे निर्धारित करेल: स्पेस रेडिएशन वातावरणात चिप्स कशा टिकून राहतात. रेडिएशनमुळे "बिट फ्लिप्स" होऊ शकतात — संगणक मेमरी चेंजिंग स्टेटमधील एक संग्रहित मूल्य — जे ठराविक मॉनिटरिंग टूल्स ट्रिगर न करता डेटा दूषित करू शकते.
Google ने पृथ्वीवरील कण प्रवेगकांमध्ये त्याच्या TPU ची विस्तृतपणे चाचणी केली आहे, परंतु कंपनीला आता कक्षेतील हार्डवेअरवर वास्तविक रेडिएशन प्रभाव पाहण्याची आवश्यकता आहे. टेकक्रंचच्या मते, ग्राउंड टेस्टिंगने सूचित केले की रेडिएशनचा प्रभाव अनुमानित वर्कलोडसाठी कमी असेल आणि प्रशिक्षण मॉडेलसाठी अधिक समस्या असेल. वास्तविकता सिम्युलेशनशी जुळते की नाही हे येणारे आठवडे दर्शवेल.
ऑर्बिटल डेटा सेंटरचा रस्ता
सध्याच्या अंतराळ यानावरील TPUs सक्षम असल्याचे सिद्ध झाल्यास, 2027 मध्ये प्रगत चिप्ससह सुसज्ज आणखी दोन उपग्रह प्रक्षेपित करणे हे Google चे पुढचे पाऊल आहे. त्या अंतराळ यानाचा उद्देश उच्च उर्जा निर्मितीला समर्थन देणे आणि आंतर-उपग्रह ऑप्टिकल लिंक्सचे प्रदर्शन करणे आहे — अशी क्षमता जी सनकॅचरला इतर स्पेस डेटा सेंटर उपक्रमांपेक्षा वेगळे करते.
Google ची दृष्टी हाय-स्पीड ऑप्टिकल लिंक्सद्वारे जोडलेल्या क्लोज-फ्लाइंग उपग्रहांच्या फ्लीट्सवर अवलंबून आहे जेणेकरून ते वितरित वर्कलोडमध्ये प्रक्रिया सामायिक करू शकतील. TechCrunch नोंदवतो की स्पेस कॉम्प्युटिंग प्रकल्पांमध्ये हा दृष्टीकोन मोठ्या प्रमाणावर अद्वितीय आहे: SpaceX च्या नियोजित ऑर्बिटल डेटा सेंटरने लेझर लिंक्स वापरणे देखील अपेक्षित आहे, परंतु त्याचे उपग्रह प्रभावीपणे प्रक्रिया सामायिक करण्यासाठी खूप दूर फिरतील, तर Starcloud आणि Cowboy Space सारख्या कंपन्या समन्वयित fle ऐवजी वैयक्तिक उपग्रहांवर अनुमान काढण्याची अपेक्षा करतात.
प्रकल्प एक दीर्घकालीन पैज राहते. सनकॅचरची रचना 2030 च्या दशकात किफायतशीर असणाऱ्या पायाभूत सुविधांच्या आसपास केली गेली आहे आणि या महिन्याच्या सुरुवातीला प्रकाशित झालेल्या त्याच्या संशोधकांच्या पीअर-पुनरावलोकन विश्लेषणामध्ये असा अंदाज आहे की SpaceX ला त्याच शिक्षण-चालित खर्चात कपात करण्यासाठी 1,800 वेळा त्याचे स्टारशिप रॉकेट उड्डाण करावे लागेल. Google आणि SpaceX च्या दोन्ही परिभ्रमण महत्वाकांक्षा स्टारशिप पूर्णपणे आणि वेगाने पुन्हा वापरता येण्याजोग्या बनण्यावर अवलंबून आहेत - अशी क्षमता रॉकेटने अद्याप प्रदर्शित केलेली नाही.
Alphabet, Google ची मूळ कंपनी, SpaceX मध्ये एक महत्त्वपूर्ण गुंतवणूक भागीदारी धारण करते, दोन कंपन्यांच्या स्पेस कॉम्प्युटिंग दृष्टीकोनांना जोडते, जरी ते वेगवेगळ्या आर्किटेक्चरचा पाठपुरावा करतात.
डाटा सेंटर्स स्पेसमध्ये का ठेवायचे?
ऑर्बिटल गणनेमागील आर्थिक तर्कशास्त्र किमान सिद्धांतानुसार सरळ आहे. सूर्य-समकालिक कक्षेतील उपग्रहाला जवळजवळ सतत सौर उर्जा, अवकाशाच्या व्हॅक्यूमच्या रूपात अमर्याद कूलिंग क्षमता आणि ग्रीड वीज किंवा जमिनीसाठी कोणतीही स्पर्धा नाही - तीन सर्वात मोठी किंमत आणि स्थलीय डेटा केंद्रांना तोंड देणारी डोकेदुखी. एआय वर्कलोड्समुळे पॉवरची मागणी वाढली आहे जी ग्रिड्स पूर्ण करण्यासाठी धडपडत आहेत, अनेक कंपन्या असे म्हणत आहेत की हार्डवेअर लॉन्च करणे पृथ्वीवर तयार करण्यापेक्षा स्वस्त आहे.
हे गणित प्रक्षेपण खर्च नाटकीयरित्या कमी होणे, रेडिएशन-कठोर गणना विश्वसनीय सिद्ध करणे आणि AI वर्कलोड्सचे वितरण करणाऱ्या बँडविड्थ वितरित करणाऱ्या उपग्रहांमधील ऑप्टिकल लिंक्सवर अवलंबून आहे की नाही. सनकॅचरच्या हायकूने यापैकी कोणत्याही प्रश्नाचे निराकरण केले नाही, परंतु Google ने प्रथमच स्वतःचे AI सिलिकॉन अंतराळात चालवले आणि उत्तर घरी आणले.
कंपनीचे म्हणणे आहे की चालू चाचणी मोहीम 2027 फॉलो-ऑन उपग्रहांच्या डिझाइनला आकार देणाऱ्या परिणामांसह थर्मल तणाव आणि रेडिएशन अंतर्गत चिप्स कसे कार्य करतात याचे परीक्षण करेल. जर ती मोहिमा उच्च शक्ती आणि आंतर-उपग्रह दुवे प्रदर्शित करण्यात यशस्वी झाली, तर एकल हायकू-उत्पादक प्रोटोटाइप ते कार्यरत ऑर्बिटल कॉम्प्युट नक्षत्राचा मार्ग कमी विज्ञान कल्पित आणि अभियांत्रिकी वेळापत्रकासारखा दिसू लागतो.
---
Stay Ahead of AIGet the latest AI news, analysis, and breakthroughs — all in one place.
Read more AI news →
