युनिव्हर्सिटी ऑफ ऑक्सफर्ड आणि युनिव्हर्सिटी कॉलेज लंडन यांच्या नेतृत्वाखालील दोन नवीन कृत्रिम बुद्धिमत्ता संशोधन प्रयोगशाळा स्थापन करण्यासाठी यूके सरकारने £60 दशलक्ष पर्यंत वचनबद्ध केले आहे, ओपन-सोर्स, हार्डवेअर-कार्यक्षम AI ब्रिटनला वाढत्या महागड्या जागतिक शर्यतीत एक धार देऊ शकते.

यूके रिसर्च अँड इनोव्हेशन (UKRI) च्या पाठिंब्याने आणि त्याच्या अभियांत्रिकी आणि भौतिक विज्ञान संशोधन परिषदेद्वारे (ईपीएसआरसी) अर्थसहाय्य मिळालेल्या, या प्रयोगशाळा मूलभूत प्रगतीचा पाठपुरावा करतील जे सरकार म्हणते की AI ची किंमत कमी करू शकते आणि ते अधिक संस्थांसाठी प्रवेशयोग्य बनवू शकते. हा निधी पुढील सहा वर्षांत प्रयोगशाळांना मोठ्या प्रमाणात संगणकीय शक्तीच्या प्रवेशासह समर्थन देईल. For more context on this story, see our ongoing AI trends.

दोन लॅब, दोन मिशन

पहिली सुविधा, सायन्स ऑफ फंडामेंटल एआय रिसर्च (SOFAIR) लॅब, सर्वात मोठ्या यूएस लॅब्सच्या पसंतीच्या अब्जावधी-डॉलर क्लस्टर्सऐवजी व्यापकपणे उपलब्ध हार्डवेअरवर चालण्यासाठी डिझाइन केलेले नवीन मुक्त-स्रोत AI तंत्रज्ञान विकसित करेल. केंब्रिज, ऑक्सफर्ड आणि एडिनबर्ग यासह भागीदार विद्यापीठांसह UCL येथे डेव्हिड बार्बर यांच्या नेतृत्वाखाली ही लॅब AI प्रणाली डिझाइन करण्याच्या मूलभूतपणे नवीन मार्गांचा शोध घेण्यासाठी संगणक विज्ञान, गणित, सांख्यिकी आणि न्यूरोसायन्समधील संशोधकांना एकत्र आणेल.

प्रगत AI साधने स्वस्त आणि अधिक प्रवेशयोग्य बनवणे हे नमूद केलेले उद्दिष्ट आहे, हे प्रचलित मॉडेलला थेट आव्हान आहे ज्यामध्ये केवळ मूठभर चांगल्या भांडवलदार कंपन्या फ्रंटियर मॉडेल्सना प्रशिक्षण देऊ शकतात.

दुसरी सुविधा, ब्रिटिश ओपन-एंडेड लर्निंग अँड डिस्कव्हरी (BOLD) लॅब, एआय जगाकडून कसे शिकते यावर पुनर्विचार करेल. ऑक्सफर्ड विद्यापीठात जेकोब फोरस्टर यांच्या नेतृत्वाखाली, UCL आणि इंपीरियल कॉलेज लंडन भागीदार म्हणून, लॅब अशा प्रणाली विकसित करेल ज्या अधिक कार्यक्षमतेने शिकू शकतील, नवीन परिस्थितींशी जुळवून घेऊ शकतील आणि भौतिक जागांवर नेव्हिगेट करू शकतील.

व्यावहारिक, मानव-केंद्रित AI वर लक्ष केंद्रित करून, BOLD लॅबचे उद्दिष्ट आहे की संशोधनाला कार्यस्थळे, पायाभूत सुविधा आणि सार्वजनिक सेवांमध्ये वापरण्यायोग्य साधनांमध्ये रूपांतरित करणे, संपूर्ण अर्थव्यवस्थेमध्ये व्यापक दत्तक घेण्यास समर्थन देणे.

पुढील पिढीसाठी गुंतवणूक

दोन्ही प्रयोगशाळा करिअरच्या प्रत्येक टप्प्यावर AI संशोधकांमध्ये गुंतवणूक करतील. प्रत्येक प्रयोगशाळेने किमान 10 डॉक्टरेट विद्यार्थ्यांना भाड्याने देण्यासाठी £2 दशलक्ष राखून ठेवले आहेत आणि सुविधा ब्रिटीश AI संशोधनातील प्रस्थापित नेत्यांसोबत जवळून काम करतील, ज्यात ॲलन ट्युरिंग इन्स्टिट्यूट आणि UKRI च्या AI संशोधन केंद्रांचे नेटवर्क आहे.

ब्रिटनच्या AI प्रतिभेच्या एकाग्रतेचे भांडवल करण्याचा एक मार्ग म्हणून सरकार गुंतवणुकीला फ्रेम करते. UKRI AI कार्यक्रमाच्या वरिष्ठ जबाबदार मालक आणि EPSRC चे कार्यकारी अध्यक्ष शार्लोट डीन म्हणाले, "आम्ही जगातील काही देशांपैकी एक आहोत ज्यामध्ये सर्व योग्य घटक आहेत, शीर्ष AI तज्ञांच्या खोल पूलपासून ते जागतिक दर्जाच्या विद्यापीठांपर्यंत,"

AI चे भविष्य घडवू शकणाऱ्या धाडसी, उच्च-रिवॉर्ड कल्पनांना पाठिंबा देऊन या प्रयोगशाळा तो फायदा कार्यात आणतील," डीन पुढे म्हणाले. "यूकेसाठी जास्तीत जास्त फायदे मिळवण्यासाठी आम्ही प्रयोगशाळांसह काम करण्यास उत्सुक आहोत."

AI च्या भविष्यावर एक वेगळी पैज

यूकेचा दृष्टीकोन युनायटेड स्टेट्समधील वर्चस्व असलेल्या रणनीतीच्या जाणीवपूर्वक विरोधाभास आहे, जिथे आघाडीच्या AI कंपन्या मालकीचे मॉडेल प्रशिक्षित करण्यासाठी विशेष चिप्सच्या नेहमी-मोठ्या क्लस्टर्समध्ये प्रचंड रक्कम ओततात. मोठ्या प्रमाणावर उपलब्ध असलेल्या हार्डवेअरवर चालणाऱ्या ओपन-सोर्स तंत्रज्ञानावर लक्ष केंद्रित करून, नवीन प्रयोगशाळा सट्टेबाजी करत आहेत की AI मधील पुढची मोठी झेप कच्च्या प्रमाणात नसून, अधिक स्मार्ट, अधिक कार्यक्षम अल्गोरिदममधून येऊ शकते.

ही पैज एक व्यापक वास्तविकता प्रतिबिंबित करते: यूके यूएस टेक दिग्गजांच्या भांडवल शक्तीशी किंवा OpenAI, Google आणि Meta सारख्या कंपन्यांद्वारे एकत्रित केलेल्या संगणकीय पायाभूत सुविधांशी जुळू शकत नाही. त्याऐवजी, ब्रिटीश धोरणकर्ते देशाला मूलभूत संशोधन आणि खुल्या नवोपक्रमाचे केंद्र म्हणून स्थान देत आहेत, अशी क्षेत्रे जिथे जागतिक दर्जाची विद्यापीठे आणि एक सखोल प्रतिभा पूल त्यांच्या वजनापेक्षा जास्त आहे.

गणनेचा प्रवेश स्तर वाढवला

यूके-आधारित AI संशोधकांसाठी एक सतत आव्हान म्हणजे महत्वाकांक्षी मॉडेल्सचे प्रशिक्षण आणि चाचणी घेण्यासाठी आवश्यक असलेल्या संगणकीय शक्तीचा प्रवेश आहे. मोठ्या प्रमाणात संगणकीय प्रवेशासाठी £60 दशलक्ष निधीची जोड देऊन, सरकार शैक्षणिक संशोधकांना संसाधने देऊन ती अंतर कमी करण्याचा प्रयत्न करत आहे जे पूर्वी प्रामुख्याने चांगल्या-निधीच्या कॉर्पोरेट लॅबमध्ये उपलब्ध होते.

अनेक संस्थांमध्ये काम वितरीत करण्याचा निर्णय, SOFAIR पसरलेला UCL, केंब्रिज, ऑक्सफर्ड आणि एडिनबर्ग, आणि ऑक्सफर्ड, UCL आणि इम्पीरियल कॉलेज लंडनला जोडणारा BOLD, एका सुविधेमध्ये केंद्रित करण्याऐवजी भौगोलिकदृष्ट्या कौशल्याचा प्रसार करण्याचा प्रयत्न दर्शवतो.

ब्रिटिश व्यवसायासाठी हे महत्त्वाचे का आहे

यूके व्यवसायांसाठी, परवडण्यावर लॅबचे लक्ष परिणामकारक ठरू शकते. जर SOFAIR हे ओपन-सोर्स मॉडेल्स तयार करण्यात यशस्वी झाले जे संगणकीय खर्चाच्या एका अंशामध्ये मालकी प्रणालींना टक्कर देतात, तर लहान आणि मध्यम आकाराचे उद्योग जे सध्या एंटरप्राइझ AI घेऊ शकत नाहीत त्यांना शक्तिशाली साधनांमध्ये प्रवेश मिळू शकेल.

उत्पादकता आणि नावीन्य यावर सरकारचा भर असे सूचित करतो की प्रयोगशाळा पूर्णपणे शैक्षणिक व्यायाम नाहीत. मंत्र्यांनी वारंवार AI गुंतवणुकीला आर्थिक वाढीशी जोडले आहे आणि सहा वर्षांच्या संशोधनासाठी निधी देण्याचा निर्णय अल्प-मुदतीच्या उत्पादनांच्या प्रकाशनाचा पाठलाग करण्याऐवजी रुग्ण, दीर्घकालीन पैज लावण्याची इच्छा दर्शवतो.

ग्लोबल एआय लँडस्केपमध्ये ब्रिटनचे स्थान

ही गुंतवणूक जागतिक स्पर्धेच्या तीव्रतेच्या क्षणी येते. युनायटेड स्टेट्स, चीन आणि युरोपियन युनियन सर्व AI मध्ये संसाधने ओतत आहेत आणि यूकेने नियामक-अनुकूल, संशोधन-चालित पर्याय म्हणून एक विशिष्ट स्थान तयार करण्याचा प्रयत्न केला आहे.

ब्रिटनची £60 दशलक्ष वचनबद्धता वैयक्तिक यूएस कंपन्यांद्वारे खर्च केल्या जात असलेल्या अब्जावधींच्या तुलनेत माफक आहे, परंतु ते संगणकीय शस्त्रास्त्रांच्या शर्यतीत थेट स्पर्धेऐवजी मूलभूत संशोधन आणि प्रतिभा विकासावर संसाधने केंद्रित करण्याच्या धोरणात्मक निवडीचे प्रतिबिंबित करते. त्या पैजेची किंमत चुकते की नाही हे नवीन प्रयोगशाळा अशा प्रगती करू शकतात की नाही जे जग कसे तयार करते आणि AI कसे तैनात करते यावर अवलंबून असेल.

---

Stay Ahead of AI

Get the latest AI news, analysis, and breakthroughs — all in one place.

Read more AI news →