Anthropic zegt dat Claude – met name zijn Fable 5.2-model – twee openstaande problemen in de theoretische natuurkunde heeft opgelost, zowel met betrekking tot zwarte gaten als de zoektocht naar een theorie van kwantumzwaartekracht. Het bedrijf publiceerde de resultaten op zijn onderzoeksblog op 17 november, en het werk bereikte donderdag de voorpagina van Hacker News toen natuurkundigen en AI-onderzoekers debatteerden over wat het zegt over de stand van zaken van de door AI ondersteunde wetenschap.

Het eerste resultaat completeert een berekening die natuurkundigen meer dan twintig jaar geleden hebben opgezet, maar nooit hebben voltooid. De tweede legt de exacte limiet vast van een techniek die natuurkundigen sinds 2009 hebben gebruikt om onjuiste kandidaat-theorieën over kwantumzwaartekracht uit te sluiten. Geen van beide resultaten beschrijft rechtstreeks ons eigen universum, merkt Anthropic op, en geen van beide heeft praktische toepassingen – maar beide voeden een langlopende poging om te begrijpen hoe de kwantummechanica en de algemene relativiteitstheorie in elkaar passen. Voor meer informatie over hoe grenslaboratoria hun modellen positioneren als onderzoeksinstrumenten, zie onze voortdurende nieuwste AI-ontwikkelingen.

Waarom zwarte gaten het proefterrein van de kwantumzwaartekracht zijn

De moderne natuurkunde berust op twee raamwerken die wiskundig onverenigbaar zijn: de algemene relativiteitstheorie, die het zeer grote beschrijft, en de kwantummechanica, die het zeer kleine beschrijft. Zwarte gaten zijn een van de weinige plaatsen waar beide tegelijk van belang zijn, waardoor ze een natuurlijke proeftuin vormen voor elke mogelijke eenwording.

Natuurkundigen die kwantumzwaartekracht bestuderen, vertrouwen vaak op holografische dualiteit: het idee dat bepaalde theoretische modeluniversums op twee manieren kunnen worden beschreven: als een universum met zwaartekracht en ruimtetijd, of als een zwaartekrachtvrije kwantumtheorie ‘geschreven’ op de buitengrens van het universum, in één dimensie minder. De truc verandert moeilijke vragen over de zwaartekracht in kwantumvragen die soms gemakkelijker te beantwoorden zijn.

Probleem één: de Hawking-Page-overgang in een vormeloos universum

Het eerste probleem betreft wat er gebeurt als je een van deze theoretische universums verwarmt. Beneden een bepaalde temperatuur vult het zich met een gas van deeltjes; erboven vormt zich in plaats daarvan een zwart gat. In 1983 toonden Stephen Hawking en Don Page aan dat deze omschakeling abrupt is: een echte faseovergang, zoals water dat kookt bij 100°C. Maar hun berekening is gebaseerd op de algemene relativiteitstheorie, die alleen geldt als het universum in kwestie enorm groot is, vergeleken met de schaal waarop die beschrijving mislukt.

Naarmate het theoretische universum in de richting van die schaal krimpt, verliest de ruimtetijd elke definitieve vorm en werkt de berekening aan de zwaartekrachtzijde niet meer. Natuurkundigen ontdekten in 1999 dat er in dat regime nog steeds een faseovergang bestaat, maar niemand wist of deze abrupt of soepel verliep. In 2003 maakte een groep natuurkundigen een berekening die de vraag zou oplossen. Het was zo complex dat het nooit werd voltooid – tot nu toe. Anthropic zegt dat Claude heeft aangetoond dat de overgang abrupt is: dezelfde plotselinge omschakeling treedt op aan beide uitersten, wat erop wijst dat de vorming van zwarte gaten is ingebouwd in de onderliggende kwantumtheorie en niet zozeer een artefact van de relativiteitstheorie is.

Probleem twee: de exacte limiet van de modulaire bootstrap

Het tweede resultaat betreft een vereenvoudigd universum met twee ruimtedimensies in plaats van drie. Natuurkundigen kunnen zelfs daar nog geen volledige theorie van de kwantumzwaartekracht opbouwen, dus werken ze in omgekeerde volgorde: in plaats van de juiste theorie te vinden, sluiten ze verkeerde theorieën uit door aan te tonen dat ze intern inconsistent zijn. Deze methode wordt bootstrapping genoemd.

Sinds 2009 wordt een versie van de methode die bekend staat als de modulaire bootstrap gebruikt om een ​​plafond te stellen aan hoe zwaar het lichtste zwarte gat in zo'n universum zou kunnen zijn. Elke theorie die het plafond doorbreekt, wordt uitgesloten, en elke verlaging van het plafond vernauwt de zoektocht naar de ware theorie. Numerieke berekeningen gaven aan waar het best mogelijke plafond lag, maar ze konden dit niet bewijzen, en het best bewezen plafond bleef ruimschoots achter bij wat de cijfers suggereerden.

Volgens Anthropic merkte Claude Fable 5.2 een patroon op in de numerieke resultaten dat natuurkundigen hadden gemist, leende hij een methode van elders in de wiskunde en natuurkunde en gebruikte deze om het precieze plafond voor de eenvoudigste versie van de techniek te berekenen – en bewees vervolgens dat deze niet kan worden verlaagd. Het resultaat identificeert niet de juiste theorie van de kwantumzwaartekracht, maar het kan natuurkundigen in de goede richting wijzen.

Hoe het werk werd gedaan: een agentenzwerm die zes weken lang rondliep

De methoden achter de resultaten kunnen net zo belangrijk zijn als de resultaten zelf. In augustus testte antropisch onderzoeker Hongbin Chen de capaciteiten van Claude als bijproject en vroeg hem een ​​lijst op te stellen van interessante open problemen in de theoretische natuurkunde, gericht op zwarte gaten en de bootstrap-methode. Claude kwam uren later terug met 22 kandidaten. Chen zette afzonderlijke agenten op om aan elk probleem te werken; De agenten konden elkaars voortgangsberichten lezen en samenwerken aan gerelateerde vragen, waarbij ze ongeveer zes weken lang op de achtergrond bleven draaien zonder speciale instellingen.

De Hawking-Page-oplossing kwam van een van die agenten. Weken nadat het resultaat was bereikt, deelde een onafhankelijke natuurkundige, die Claude afzonderlijk voor hetzelfde probleem had gebruikt, zijn eigen oplossing - bereikt via een andere methode, maar die overeenkwam met het antwoord van de agent, een nuttige kruiscontrole. Het modulaire bootstrap-resultaat kwam doordat verschillende agenten samenwerkten: de een ontdekte het patroon in de literatuur, en een ander, oorspronkelijk belast met een wiskundig gerelateerd probleem over het inpakken van bollen in hoogdimensionale ruimtes, maakte van dat patroon een methode. Die methode reproduceerde een bolpakkingsresultaat dat onlangs werd bewezen door een OpenAI-model, zegt Anthropic. Een eerdere Claude-agent had het bootstrap-probleem geprobeerd en faalde bij 61 parallelle pogingen, en twee andere agenten kwamen uiteindelijk onafhankelijk van elkaar tot hetzelfde antwoord.

In september werden de resultaten formeel geverifieerd in Lean, een geautomatiseerde bewijscontrole – een zinvolle bescherming tegen de hallucinatieproblemen die de door AI gegenereerde wiskunde teisteren. Claude schreef vervolgens het artikel met minimale begeleiding, en een natuurkundige controleerde elk hoofdresultaat. Voordrukken van beide artikelen zijn beschikbaar per Anthropic.

Een patroon, niet eenmalig

Dit is niet het eerste uitstapje van Anthropic naar AI-gestuurde ontdekkingen. Eerder deze maand, op 4 november, publiceerde het bedrijf werk waarin Claude hypothetische 'kluisdeeltjes' onderzocht. De resultaten van het zwarte gat gaan echter nog een stap verder: het analyseren van een voorgesteld fenomeen niet, maar het afsluiten van vragen waar menselijke wiskundigen zich al jaren tegen verzetten.

Er blijven kanttekeningen. De problemen waren theoretisch, de universummodellen zijn speelgoedmodellen, en Anthropic – als het bedrijf dat Claude-abonnementen verkoopt – heeft er duidelijk belang bij de mogelijkheden van zijn model te demonstreren. De onafhankelijk geverifieerde Lean-bewijzen en het onderzoek van de natuurkundige nemen de ernstigste zorg weg, namelijk dat de resultaten eenvoudigweg verkeerd zijn. Of de bredere natuurkundegemeenschap de methoden accepteert, en of agentenzwermen die wekenlang op de achtergrond rondlopen een standaardinstrument voor theoretisch onderzoek worden, zal de echte test zijn van wat dit moment betekent.

---

Blijf AI een stap voor

Ontvang het laatste AI-nieuws, analyses en doorbraken – allemaal op één plek.

Lees meer AI-nieuws →