Denemarken heeft donderdag actie ondernomen om het digitaal kopiëren en delen van levensechte, door AI gegenereerde representaties van echte mensen te verbieden, nadat de minister van Cultuur van het land formeel een wetsvoorstel had ingediend om de verspreiding van deepfakes tegen te gaan. Volgens Reuters zou de wetgeving het illegaal maken om zonder hun toestemming realistische digitale imitaties van iemands uiterlijk of stem te maken of te verspreiden.
Wat het wetsvoorstel zou doen Voor meer context over dit verhaal, zie ons meer AI-verhalen.
Het voorstel, ingediend door minister van Cultuur Zenia Stampe, richt zich op het kernmechanisme van moderne deepfakes: het vermogen om een overtuigende kopie van een echte persoon te synthetiseren en deze online te verspreiden. Volgens het wetsontwerp zou voor het digitaal repliceren van iemands gezicht of stem de toestemming van die persoon nodig zijn, waardoor Denen een rechtsmiddel krijgen dat momenteel voor de meeste particuliere burgers niet bestaat.
Stampe zei in een verklaring dat door AI gemanipuleerde video's en afbeeldingen desinformatie kunnen aanwakkeren en het vertrouwen van het publiek in wat echt is, kunnen aantasten. Haar ministerie heeft het wetsvoorstel geformuleerd als een reactie op een technologie die de regels daarvoor heeft overtroffen, waardoor gefabriceerde media zich sneller kunnen verspreiden dan de verwijderingssystemen kunnen reageren.
Druk op platforms om inhoud snel te verwijderen
Een centraal doel van de wetgeving is om de verantwoordelijkheid te verschuiven naar de platforms waar deepfakes circuleren. “Een van de belangrijkste doelstellingen van het wetsvoorstel is om de technologiegiganten ertoe te bewegen gemanipuleerde inhoud snel te verwijderen, zodat deze zo min mogelijk schade aanricht”, aldus Stampe volgens Reuters.
Deze formulering geeft aan dat de last van de handhaving niet uitsluitend bij de slachtoffers van deepfakes zou liggen. In plaats daarvan zouden sociale netwerken en andere hostingdiensten geconfronteerd worden met een wettelijke verplichting om gerapporteerde deepfakes onmiddellijk te verwijderen – een aanpak die, indien ingevoerd, Denemarken zou toevoegen aan de groep Europese regeringen die testen in hoeverre de nationale wetgeving de verantwoordelijkheid van platforms voor door AI gegenereerde inhoud kan opdrijven.
Bescherming voor artiesten en het publiek
Het wetsvoorstel is speciaal geschreven voor twee groepen. De eerste is het grote publiek, wier gelijkenis en stemmen voorheen met weinig juridische middelen konden worden gekopieerd. De tweede zijn creatieve professionals: artiesten wier werk – en persona’s – door AI-systemen kunnen worden nagebootst en zonder compensatie of toestemming kunnen worden herverdeeld.
Voor de muziek- en filmindustrie is het onderscheid van belang. AI-stemklonen en videosynthese hebben het triviaal eenvoudig gemaakt om overtuigende optredens te genereren die worden toegeschreven aan artiesten die ze nooit hebben opgenomen, en artiestengroepen in heel Europa hebben gelobbyd voor sterkere bescherming van de persoonlijkheidsrechten. Het Deense voorstel zou artiesten een expliciete wettelijke basis geven om verwijdering van ongeautoriseerde AI-kopieën van hun uitvoeringen te eisen.
Satire en parodie blijven toegestaan
Het verbod is niet absoluut. Reuters meldt dat de wetgeving uitzonderingen bevat voor karikaturen, parodie, satire en ander werk waarin de samenleving en de machthebbers worden bekritiseerd. Deze afbakening weerspiegelt de al lang bestaande tradities van vrije meningsuiting in het Deense en Europese recht, en is bedoeld om te voorkomen dat de nieuwe regels worden gebruikt om legitiem commentaar te onderdrukken.
De uitzondering zal waarschijnlijk een van de moeilijkere bepalingen zijn om in de praktijk toe te passen. Het trekken van de grens tussen een beschermde parodie en een inbreukmakende deepfake is een kwestie van oordeel, en platforms die verwijderingsverzoeken op grote schaal afhandelen, kunnen moeite hebben om deze consequent toe te passen.
Het ontwerp roept ook praktische vragen op over de manier waarop toestemming wordt geverifieerd. Een verwijderingsverzoek ingediend door een publieke figuur en een verzoek ingediend door een particulier zullen in dezelfde moderatiewachtrijen terechtkomen, en platforms zullen een manier nodig hebben om legitieme rechthebbenden te onderscheiden van kwade trouwrapporten. Het wetsontwerp van Denemarken biedt geen oplossing voor deze mechanismen in de door Reuters gerapporteerde tekst, en ze zullen waarschijnlijk worden geregeld in de implementatierichtlijnen zodra de wet van kracht wordt.
Tijdlijn in het Parlement
Het voorstel moet nog door het parlement worden goedgekeurd en Stampe zei dat ze hoopt dat het wetsvoorstel rond de jaarwisseling in werking kan treden. Dat zou Denemarken volgens wettelijke normen in een stroomversnelling brengen – een weerspiegeling, zo suggereren analisten, van de politieke urgentie die synthetische media hebben verworven voorafgaand aan verkiezingscycli in meerdere landen.
Een testcase voor persoonlijkheidsrechten in het AI-tijdperk
De Deense aanpak breidt de logica van het auteursrecht – een raamwerk dat is gebouwd om creatieve werken te beschermen – effectief uit naar de mensen zelf. Als het wetsvoorstel wordt aangenomen, zouden het gezicht en de stem van een Deense burger functioneel beschermd materiaal worden, en zou het delen van een ongeautoriseerde AI-kopie juridische gevolgen met zich meebrengen.
De wetgeving komt op een moment dat regeringen over de hele wereld met hetzelfde dilemma worstelen: hoe kunnen individuen worden beschermd tegen synthetische nabootsing van identiteit, zonder legitieme meningsuiting, journalistiek en kunst te bekoelen. Het antwoord van Denemarken – op toestemming gebaseerde bescherming met een satirevrijstelling en verwijderingsplichten voor platforms – is een van de meest concrete voorstellen die een nationale regering naar voren heeft gebracht, en de voortgang ervan door het parlement zal nauwlettend in de gaten worden gehouden in Brussel en daarbuiten.
Het is ook in strijd met de regels die de Europese Unie al in gang heeft gezet. De AI-wet van de EU introduceerde transparantieverplichtingen voor door AI gegenereerde en gemanipuleerde media, waarbij werd vereist dat deepfakes als zodanig openbaar worden gemaakt. Het Deense wetsontwerp gaat verder: in plaats van te eisen dat synthetische inhoud wordt geëtiketteerd, zou het mensen het recht geven om te voorkomen dat er überhaupt ongeautoriseerde synthetische kopieën van zichzelf bestaan. De kloof tussen ‘gelabeld’ en ‘verboden’ is waar een groot deel van het komende debat over zal gaan – en het parlementaire proces van Denemarken zal de eerste echte test bieden van waar het Europese publiek die grens wil trekken.
---
Blijf Voorop met AIHet laatste AI-nieuws, analyses en doorbraken — allemaal op één plek.
Lees meer AI-nieuws →
