Duitse rechtbank oordeelt dat Google rechtstreeks aansprakelijk is voor valse claims in AI-zoekoverzichten

Een Duitse rechtbank heeft geoordeeld dat Google rechtstreeks aansprakelijk is voor de inhoud die zijn door AI gegenereerde zoekoverzichten produceren, waardoor de aansprakelijkheidsschilden worden weggenomen die zoekmachines historisch hebben beschermd. De beslissing, uitgesproken door de regionale rechtbank van München, zou een nieuwe vorm kunnen geven aan de manier waarop door AI gegenereerde antwoorden tot ver buiten de Duitse grenzen worden gereguleerd.

De uitspraak draait om de AI Overviews van Google, de samengestelde samenvattingen die nu bovenaan veel zoekresultaten verschijnen. In plaats van ze te behandelen als gewone zoekresultaten – waarbij de zoekmachine gebruikers alleen maar naar externe websites verwijst – concludeerde de rechtbank dat de AI-overzichten neerkomen op de toespraak van Google zelf. Voor gezaghebbende berichtgeving over hoe rechtbanken en toezichthouders worstelen met generatieve AI, kunnen lezers de nieuwste AI-beleidsontwikkelingen volgen op [AI Buzz Wire] (https://aibuzzwire.news).

Wat er fout ging in de AI-overzichten

De zaak werd aangespannen door twee in München gevestigde uitgeverijen nadat Google's AI Overviews hen ten onrechte in verband bracht met oplichting, abonnementsfraude en dubieuze bedrijfspraktijken. Volgens de rechtbank heeft de AI informatie over werkelijk beruchte bedrijven verward met de eisers en verbanden gelegd die in geen van de gekoppelde bronnen voorkomen.

De uitgevers stuurden Google een last onder dwangsom, maar het bedrijf reageerde niet adequaat, wat aanleiding gaf tot juridische stappen. De rechtbank vaardigde een voorlopig bevel uit (zaak nr. 26 O 869/26) dat Google verbiedt de valse claims via haar AI-overzichten te blijven verspreiden.

Google geclassificeerd als directe inbreukmaker

De centrale redenering van de rechtbank is dat een AI Overzicht fundamenteel anders is dan een traditioneel zoekresultaat. In plaats van bronnen met directe citaten op te sommen, herschrijft en beoordeelt de AI het materiaal "in zijn eigen woorden en volgens zijn eigen structuur." In de betwiste vragen werd het overzicht bijvoorbeeld geopend met zelfverzekerde beweringen als "Ja, [bedrijf] staat bekend om zijn dubieuze bedrijfspraktijken", en bouwde vervolgens een eigen raamwerk op met een samenvatting, alarmsignalen en consumententips.

Cruciaal was dat de rechtbank oordeelde dat het AI-overzicht beweringen deed ‘die niet eens in de zoekresultaten voorkomen’. Geen van de gekoppelde bronnen legde enig verband tussen de eisers en de duistere bedrijven die de AI noemde. De rechtbank noemde deze 'eigen verklaringen van de verdachte'. Google heeft de AI gebouwd, Google heeft het aan gebruikers aangeboden, zo luidde de redenering, dus Google is eigenaar van wat het produceert – "omdat alleen het invloed heeft op het aanbod van de AI en de algoritmen waarmee de AI werkt."

Waarom het aansprakelijkheidsschild voor zoekmachines niet langer van toepassing is

Het Duitse Federale Hof van Justitie (BGH) had traditionele zoekmachines en autocomplete-functies eerder beperkte aansprakelijkheid opgelegd, met het argument dat exploitanten slechts indirecte inbreukmakers waren omdat ze alleen inhoud van derden vindbaar maakten. Het opleggen van een proactieve plicht om de resultaten te controleren, zo waarschuwde de BGH, zou een bedreiging vormen voor de manier waarop zoekmachines functioneren.

De rechtbank in München oordeelde dat deze logica instort wanneer deze wordt toegepast op AI-overzichten. Een conventionele zoekmachine verwijst gebruikers naar externe websites, maar AI-overzichten genereren ‘onafhankelijke, nieuwe en inhoudelijke uitspraken’ door inhoud van verschillende sites van derden te evalueren en te combineren. Alleen Google, aldus de rechtbank, kan die uitspraken verifiëren, “althans door de onderliggende websites van derden te vergelijken met haar eigen uitspraken.”

De rechtbank verwierp ook het argument van Google dat gebruikers eenvoudig zelf de gelinkte bronnen konden raadplegen om de samenvatting te verifiëren. Google had beweerd dat gebruikers over het algemeen begrijpen "dat met AI gegenereerde informatie niet blindelings mag worden vertrouwd." De rechtbank was niet overtuigd en merkte op dat het verband tussen bronnen en de gegenereerde tekst niet altijd transparant is voor degene die de tekst leest. Het merkte verder op dat het AI-overzicht “geenszins absoluut noodzakelijk” is voor het gebruik van internet – het is een optionele aanvulling op traditioneel zoeken, en geen onmisbaar hulpprogramma.

Reactie van Google

Google heeft het besluit teruggedraaid en tegelijkertijd bevestigd dat het wordt beoordeeld. "We investeren diep in de kwaliteit van AI-overzichten om ervoor te zorgen dat de overgrote meerderheid van de reacties nauwkeurige informatie biedt, en dat ze zijn ontworpen om de informatie weer te geven die op internet bestaat", aldus een woordvoerder van Google. "We bestuderen deze beslissing, die nog niet definitief is, zorgvuldig."

Het bedrijf heeft eerder betoogd dat AI-overzichten af ​​en toe de context kunnen missen of webinhoud verkeerd kunnen interpreteren, net zoals traditionele zoekresultaten dat kunnen. Maar dat kader is precies waar de rechtbank in München haar grens trok: AI-overzichten brengen niet alleen bestaande inhoud naar boven, ze schrijven nieuwe claims, en dat auteurschap draagt ​​aansprakelijkheid met zich mee.

Implicaties voor door AI gegenereerde inhoud wereldwijd

De uitspraak komt omdat toezichthouders in de hele Europese Unie en daarbuiten de regels rond door AI gegenereerde inhoud hebben aangescherpt. De transparantievereisten van de EU voor door AI gegenereerd materiaal zijn begin augustus van kracht geworden, en rechtbanken in andere rechtsgebieden beginnen soortgelijke vragen te beantwoorden over wie verantwoordelijk is wanneer een AI-systeem een ​​valse, lasterlijke of misleidende verklaring aflegt.

Als het besluit van München standhoudt – en als rechtbanken elders deze redenering overnemen – kunnen bedrijven die generatieve zoeksamenvattingen, chatbots en andere door AI geschreven resultaten inzetten, het veel moeilijker vinden om zich te verschuilen achter de bewering dat ze slechts doorgeefluiken zijn voor informatie van derden. De boodschap uit München is duidelijk: als een machine uit jouw naam spreekt, antwoord jij voor wat hij zegt.

Blijf AI een stap voor

Terwijl rechtbanken en toezichthouders de wettelijke grenzen van generatieve AI definiëren, strekken de implicaties zich uit van zoekmachines tot chatbots en bedrijfstools. De uitspraak van München kan een mijlpaal blijken in de beslissing wie betaalt als een AI het bij het verkeerde eind heeft. Lees meer AI-nieuws →