Een week nadat OpenAI 722 wiskundige manuscripten heeft laten vallen die zijn geschreven door een nog niet vrijgegeven AI-model, debatteert de cryptografiegemeenschap over een vraag die de meeste mensen onder science fiction hadden gesteld: zou een AI-systeem uiteindelijk de codering kunnen doorbreken die het internet beschermt? Volgens een rapport van Scientific American zijn de experts oprecht verdeeld.

Het debat komt voort uit de recordpublicatie van OpenAI, waarin elk artikel werd geschreven volgens een model waartoe het publiek geen toegang heeft. Het resultaat was verre van vlekkeloos – OpenAI trok binnen een dag drie van de artikelen terug vanwege een tekenfout, en wiskundigen zijn nog steeds bezig met het beoordelen van de rest – maar de schaal en de scherpzinnigheid van het werk brachten onderzoekers in verwarring die ervan uitgingen dat machinaal gegenereerde wiskunde nog jaren op zich zou laten wachten. We hebben de eerste vrijgave van de 722 manuscripten besproken en de daaropvolgende intrekkingen terwijl deze plaatsvonden.

De reactie van de wiskundegemeenschap op de release zelf was strijdlustig: vooraanstaande wiskundigen, waaronder de medaillewinnaars van Fields, hebben publiekelijk strengere verificatienormen geëist voor door AI geschreven bewijzen, en het cryptografiedebat is in veel opzichten een uitbreiding van dat argument naar toegepaste beveiliging. Als de door AI gegenereerde wiskunde nog niet volledig kan worden vertrouwd, rijst de vraag welke delen van de vertrouwensinfrastructuur het zich kunnen veroorloven om te wachten.

De zorgen van 15 procent

Wiskunde is de basis van cryptografie. Elk gecodeerd bericht en elke bankaanmelding is gebaseerd op een wiskundig probleem waarvan wordt aangenomen dat het praktisch onmogelijk is om het terug te draaien. Matthew Green, een cryptograaf aan de Johns Hopkins University, plaatste enkele dagen na de publicatie in een post op sociale media een cijfer op deze zorg: hij ziet een kans van grofweg 15 procent dat de wereld het vertrouwen kan verliezen in bestaande encryptie-algoritmen met publieke sleutels – de systemen waarmee browsers veilige verbindingen tot stand kunnen brengen en digitale identiteiten kunnen verifiëren zonder vooraf een geheime sleutel te delen.

De angst heeft een historisch precedent. Cryptografen dachten ooit dat 512-bits RSA-sleutels veilig waren, totdat de getallenveldzeef het kraken ervan dramatisch eenvoudiger maakte en de industrie dwong sleutels te verlengen – 2.048 bits is nu het geaccepteerde minimum. De zorg van Green is dat AI een vergelijkbare sluiproute zou kunnen vinden in de elliptische curve-cryptografie, die een groot deel van het internet en de meeste cryptocurrencies beveiligt, door structuur te ontdekken die mensen decennialang hebben gemist.

De sceptici: geen bewijs van een doorbraak

Veel vooraanstaande cryptografen zien geen reden tot ongerustheid. Yehuda Lindell, professor aan de Bar-Ilan Universiteit en hoofd cryptografie bij Coinbase, schreef dat er geen enkel bewijs is voor een doorbraak in de wiskundige problemen die ten grondslag liggen aan moderne encryptie. Dan Boneh, hoogleraar cryptografie aan Stanford, wees erop dat geen enkele van de 722 artikelen van OpenAI überhaupt over cryptografie gaat.

Govind Pimpale, een research fellow bij de Foundation for American Innovation, gaf de huidige stand van zaken duidelijk toe: geen enkel momenteel ingezet algoritme is door AI gebroken. Zijn zorg is eerder structureel dan onmiddellijk: cryptografie met publieke sleutels berust op een handvol wiskundige problemen die door kleine gemeenschappen zijn bestudeerd, en machines zouden veel meer moeite kunnen doen om die beperkte doelen te bereiken dan menselijke onderzoekers ooit hebben gedaan.

Wat het bewijsmateriaal feitelijk laat zien

Het meest concrete datapunt komt uit een recente preprint van Florian Tramèr, een computerwetenschapper aan de ETH Zürich, en collega's, waaronder drie onderzoekers bij Anthropic. Het team heeft toonaangevende AI-modellen geconfronteerd met 191 uitdagingen op het gebied van codebreken, en Tramèr zei dat het duidelijk is dat de mogelijkheden voor cryptoanalyse van modellen extreem snel groeien.

Andere onderzoekers verleggen hun zorgen naar risico's op de korte termijn. Eyal Ronen van de Universiteit van Tel Aviv, co-auteur van de cryptanalysestudie, merkte op dat AI al erg goed is in het vinden van softwarekwetsbaarheden – een directere bedreiging dan hypothetische coderingsbreuken, omdat aanvallers overwegend de gemakkelijkste route nemen die beschikbaar is, zoals het stelen van sleutels van een gecompromitteerde machine. Bart Preneel, hoogleraar cryptografie aan de KU Leuven, voegde eraan toe dat schaal ertoe doet: zelfs een wiskundige vooruitgang die aanvallen een miljard keer sneller maakte, zou ze nog steeds computationeel onpraktisch kunnen maken tegen correct geconfigureerde systemen.

Waarom de inzet zo hoog is

Cryptografie met publieke sleutels beveiligt stilletjes browserverbindingen, handtekeningen voor software-updates, cryptocurrency-transacties en berichten-apps. Een echte doorbraak zou ervoor zorgen dat aanvallers zich kunnen voordoen als banken, software-updates kunnen vervalsen en jarenlang opgeslagen versleuteld verkeer kunnen lezen – de inlichtingendiensten die nu oogsten en later ontsleutelen, zouden al proberen post-kwantumtransities tegen te gaan.

Zelfs een gedeeltelijk resultaat zou een pijnlijke mondiale migratie afdwingen. Green waarschuwde dat het upgradeproces zelf een catastrofe zou kunnen zijn, en merkte op dat mislukte cryptografische transities historisch gezien nieuwe zwakheden hebben geïntroduceerd. Dat risico werd pas deze maand zichtbaar toen het Claude Mythos-systeem van Anthropic voorheen onbekende zwakke punten in encryptie-implementaties identificeerde, een herinnering dat dezelfde AI-vooruitgang die indruk maakt op wiskundigen ook gericht is op beveiligingsonderzoek.

Voorlopig is de consensus hetzelfde als in de cryptografie: geen enkel ingezet systeem is kapot, maar de kosten om aan te nemen dat dit eeuwig duurt, zijn te hoog om te negeren. Wat deze maand veranderde, is dat het tempo van de wiskundige ontdekkingen zelf de variabele werd die in de gaten werd gehouden.

---

Blijf AI een stap voor

Ontvang het laatste AI-nieuws, analyses en doorbraken – allemaal op één plek.

Lees meer AI-nieuws →