De paniek die volgde op het besluit van Anthropic om onzichtbare watermerken toe te voegen aan Claude's werk in het kader van de transparantieregels van de EU AI Act heeft een ongemakkelijke vraag nieuw leven ingeblazen voor iedereen die met generatieve tools publiceert: wie is eigenlijk de eigenaar van door machines gegenereerde tekst, afbeeldingen en logo's? Volgens een van 's werelds meest geciteerde auteurswetenschappers is het antwoord in de Europese Unie vaak helemaal niemand.

In een interview gepubliceerd door EUobserver op 20 augustus 2026 besprak Daniel J. Gervais, hoogleraar rechten van Vanderbilt, de gevolgen van de strikt mensgerichte basis van de EU-auteursrechtwetgeving. Zijn conclusie is dat hij zich schrap zet voor een inhoudindustrie die drie jaar lang massaal materiaal heeft geproduceerd dat door kunstmatige intelligentie wordt ondersteund: inhoud die volledig door kunstmatige intelligentie is gegenereerd, wordt niet beschermd door het auteursrecht, en in veel gevallen is er geen recht dat iemand – auteur, uitgever of werkgever – kan claimen of overdragen.

Het vonnis uit München

Rechtbanken brengen dat beginsel al in de praktijk. In een uitspraak van 13 februari 2026 (zaak 142 C 9786/25) heeft de plaatselijke rechtbank van München (AG Muenchen) besloten dat drie logo's die zijn gemaakt met een generatieve AI-tool geen enkele auteursrechtelijke bescherming genieten – omdat ze geen herkenbare menselijke creatieve afdruk hebben.

De zaak was ongewoon concreet. De aanklager had een generatieve AI-chatbot gebruikt om drie logo's te produceren, waaronder een handdruk tussen twee mensen met verschillende huidskleuren met een bel, een envelop voor een gebouw met zuilen en een laptop met een zwevend boek gemarkeerd met juridische alineasymbolen. Hij werkte met gedetailleerde, deels iteratieve aanwijzingen, publiceerde de logo's op zijn website - en klaagde vervolgens een kennis aan die de afbeeldingen voor zijn eigen site had gekopieerd, waarbij hij op grond van de Duitse Auteurswet een staakt-het-stop en verwijdering eiste.

De rechtbank heeft de vorderingen afgewezen. Zelfs gedetailleerde of iteratieve aanwijzingen zijn volgens de jury niet voldoende om een ​​‘persoonlijke intellectuele creatie’ objectief herkenbaar te maken in de output. Zich baserend op de geharmoniseerde definitie van een ‘werk’ van het Hof van Justitie van de Europese Unie, benadrukte het Hof dat auteursrecht originaliteit vereist die de persoonlijkheid van de auteur weerspiegelt door middel van vrije creatieve keuzes. Als het resultaat wordt bepaald door technische processen in plaats van door keuzes, is er geen sprake van beschermbare originaliteit – en zijn er geen exclusieve rechten om af te dwingen.

Een herkomstmerk, geen auteursrecht

Gervais, die in 2019 een invloedrijk artikel publiceerde waarin hij betoogde dat werken waarin menselijke creatieve keuzes ontbreken, tot het publieke domein behoren, vertelde EUobserver dat dezelfde logica zich nu uitstrekt over het AI-ecosysteem – met consequenties waar de meeste gebruikers niet aan hebben gedacht.

Neem het eenvoudigste geval: een medewerker vraagt ​​Claude om een ​​LinkedIn-post te schrijven en publiceert deze woordelijk. "Niemand is de eigenaar", zei Gervais. Voer een interviewopname, onderzoek en achtergronddocumenten in een model en laat het een artikel schrijven op jouw toon, en het resultaat is hetzelfde – terwijl de opname zelf mogelijk auteursrecht op de gesproken woorden draagt, wat betekent dat het publiceren van het door AI opgestelde stuk zelfs inbreuk zou kunnen maken op de rechten van de spreker.

En wat gebeurt er als dat artikel aan een uitgever wordt overgedragen? Er wordt niets overgedragen, omdat er niets kan worden overgedragen. "Als je je naam op een artikel zet dat is geschreven door ChatGPT of Claude, zet je er feitelijk een herkomstmarkering op en zeg je: ik neem hier de verantwoordelijkheid voor", zei Gervais. "Ik heb het niet geschreven, maar ik zet er mijn naam op. Dat geeft je geen auteursrecht, maar het geeft je wel aansprakelijkheid voor de inhoud."

Die asymmetrie – aansprakelijkheid zonder eigendom – is het detail waar juridische teams pas mee beginnen te worstelen nu door AI gegenereerd materiaal professionele platforms doordrenkt. LinkedIn zelf heeft onlangs een optie toegevoegd om inhoud te markeren als door AI gegenereerd nadat uit onderzoek bleek dat meer dan een derde van de op het platform geplaatste teksten door AI was geproduceerd.

Waarom het watermerkgevecht het punt miste

Het interview belandde midden in een luidruchtige controverse. Anthropic begon onzichtbare watermerken toe te voegen aan Claude's tekstuitvoer om te voldoen aan de transparantieverplichtingen van de EU AI Act, wat leidde tot protesten van gebruikers, annuleringen van accounts en een golf van pogingen om dit probleem te omzeilen. Sommige gebruikers ontdekten dat kopiëren en plakken in platte tekst de markering niet verwijdert; anderen toonden aan dat het watermerk verband houdt met de voorspelling van het volgende woord van het model en dat het volledig herschreven zou moeten worden om het te verwijderen.

Het debat over detectie overschaduwde echter grotendeels de eigendomskwestie – die, zoals Gervais opmerkt, stilletjes de waarde van grote hoeveelheden door AI geproduceerde inhoud zou kunnen vernietigen. Als puur door machines gegenereerd werk zich in het publieke domein bevindt, kunnen concurrenten in de EU het vrijelijk kopiëren, en het enige verdedigbare voordeel is de menselijke bijdrage die daar bovenop komt.

Een samenvatting van het interview circuleerde deze week breed onder ontwikkelaars en trok honderden stemmen op Hacker News onder de kop "Het auteursrecht beschermt de door AI gegenereerde inhoud in de EU niet."

Wat het betekent voor bedrijven

Voor bedrijven is het opkomende beeld tweesnijdend. Aan de ene kant kunnen logo's, marketingteksten en productteksten die puur door AI zijn gegenereerd in wezen niet op exclusieve basis worden beschermd in de EU; iedereen mag ze hergebruiken. Aan de andere kant wijzen de uitspraak van München en de wetenschappelijke consensus op een duidelijk pad naar bescherming: aantoonbare menselijke creatieve beslissingen, genomen en gedocumenteerd vóór, tijdens en na de generatie.

De praktische boodschap voor uitgevers en merken is om AI-output als grondstof te beschouwen en niet als voltooid werk. Bij het redigeren, ordenen en creatief hervormen van machineconcepten blijft op zijn minst een aanspraak op auteurschap van de menselijke laag behouden. Alleen al het publiceren van aanwijzingen en het achteraf publiceren van een naam waarborgt niets anders dan verantwoordelijkheid.

Nu de transparantiebepalingen van de EU AI Act over de hele sector worden uitgerold, zal de kloof tussen wat bedrijven denken te bezitten en wat de wet erkent, een van de bepalende juridische strijd van het AI-tijdperk worden. Voor voortdurende berichtgeving over het AI-beleid kunt u een bladwijzer maken voor AI Buzz Wire, onze dagelijkse hub voor het laatste AI-nieuws.

Blijf voorop lopen op het gebied van AI-regelgeving en de gevolgen daarvan – volg het laatste AI-nieuws en de deskundige analyses op AI Buzz Wire.

Lees meer AI-nieuws →